Beschaafd Bloot – William Bouguereau
William Bouguereau - The Wave, 1896
Ze rust uit alsof ze net is aangespoeld, leunt losjes op haar handen achterover, het naakte lichaam half van ons afgewend. Met het hoofd naar ons toegedraaid kijkt ze ons met donkere ogen boven een rechte neus en rode lippen, lief lachend aan. Het donkere krullende haar valt aan de andere kant van het lichaam neer en komt onder haar kin en oksels weer tevoorschijn. Het lichtblauw van de zee mengt zich met de zachtroze tonen van haar blanke huid. Ze mag gezien worden met haar mooie ronde buik, forse billen en bovenbenen.
Doordat wij haar aandacht gevangen hebben, heeft ze geen oog voor de grote golf die aan komt rollen. Vlak achter haar hoofd zien we de witte schuimkraag naderen. Wat zouden we te zien hebben gekregen als de schilder zijn dramatisch moment enkele seconden later had gekozen? Misschien mogen we van geluk spreken. Nog even en ze zou wellicht door de zee weer zijn opgeslokt.
De schilder van deze beeldschone waternimf is William Bouguereau. Op de kunstwebsite Art Renewal prijkt zijn naam trots bovenaan de top 225 als de schilder met de meeste hits achter zijn naam. Met grote voorsprong geeft hij alle andere erkende meesters het nakijken. Zie ik bij enkele lezers nu een frons verschijnen? Laat ik de schilder eerst eens even introduceren.
William Bouguereau is een academisch geschoolde schilder, die leefde in het Frankrijk van de late 19e eeuw. Zijn schilderijen kun je zien als interpretaties van klassieke onderwerpen en mythologische thema’s met een bijzondere aandacht voor het vrouwelijk lichaam. Met zijn realistische stijl brengt hij godinnen, nimfen, badende vrouwen en herderinnen tot leven. Hierdoor was hij in zijn eigen tijd zeer geliefd bij kunstverzamelaars. Aan de andere kant werd hij verguisd door zijn collega-schilders, de impressionisten, die zijn stijl maar glad en ouderwets vonden. In de 20e eeuw verbleekte zijn ster in het licht van de vele vernieuwende stromingen, maar de laatste jaren maakt hij een opmerkelijk comeback en is de waarde van zijn schilderwerken explosief gestegen.
Allemaal mooi en aardig, maar dit verklaart nog niet dat nu juist deze schilder boven is komen drijven. Wat zou de reden kunnen zijn voor zijn ongekende populariteit op het internet? Daarover heb ik me enkele dagen het hoofd gebroken. Ik heb een viertal redenen gevonden, niet zozeer door er al googelend dieper in te duiken, maar gewoon met het boerenverstand, nattevingerwerk zeg maar.
1.
Nu de storm van de moderniteit wat is gaan liggen, krijgt Bouguereau eindelijk de waardering die hij verdient en schaart zich met recht bij het rijtje van de grote klassieke meesters. Bouguereau toont ons ware kunst, die gericht is op pure schoonheid met veel gevoel voor subtiele nuances en stemmingen. ‘Waar Rembrandt de ziel van leeftijd heeft weten te treffen, zo raakt Bouguereau de ziel van de jeugd’, zegt Fred Ross in zijn introductie op de site van Art Renewal.
2.
Veel mensen vinden het fijn om te kijken naar licht erotiserende, zinnenprikkelende afbeeldingen, maar de buitensporige hoeveelheid expliciete en smakeloze porno die het internet overspoelt, stuit menigeen tegen de blote borst. De schilderingen van Bouguereau vormen het ideale compromis: onschuldig naakt met een vleugje erotiek waarvoor niemand zich hoeft te schamen of aanstoot aan kan nemen. Het is ‘beschaafd bloot’.
3.
Internet is een vluchtig medium. Het is klikken, even kijken en weer verder klikken. Afbeeldingen moeten daarbij onmiddellijk tot de verbeelding spreken. Dat geldt ook voor die van kunstwerken. Abstracte voorstellingen die veel aandacht vragen van de kijker of kennis van de traditie werken hier niet. De figuratieve kunst is op het internet en ook daarbuiten weer helemaal terug. Bouguereau past in dit beeld. Zijn schilderingen zijn gemakkelijke, breed toegankelijke voorstellingen met een simpele symboliek en de afbeeldingen zijn ook op een klein beeldscherm een lust voor het oog. Het is ‘art light’.
4.
We worden misleid door de William Bouguereau fanclub, waarvan de leden onderling hebben afgesproken net zo vaak op de link naar hun favoriete meester te klikken tot hij met kop en schouders boven de anderen uitsteekt. Op een vergelijkbare manier kon het enkele jaren geleden gebeuren dat een middelmatig nummer van Boudewijn de Groot, waarvan ik de titel al weer ben vergeten, ineens op 1 kwam te staan in de Top 2000 en er zijn vast nog wel meer voorbeelden te bedenken. Een bekend fenomeen is dat succes aantrekt. Het feit dat Bouguereau bij Art Renewal op 1 staat maakt het aanklikken van zijn naam extra verleidelijk.
Genoeg gepraat, het oog wil ook wat. Hier volgen wat fraaie voorbeelden om je mening aan te scherpen, maar vooral om naar te kijken en van te genieten.
The nymphonaeum, 1878
The birth of Venus, 1879
Young girl defending herself against Cupid, 1880
Dawn (1881) Twilight (1882)
The youth of Bacchus, (detail) 1884
Vooruit dan maar, ik heb er mee gewacht om jullie niet te laten ontsnappen, maar hier is de link om de populariteit van William Bouguereau verder te kunnen vergroten.
http://www.artrenewal.org/articles/2005/Reasons/museum1.asp
